Home » دامپروری » اصطلاحات عمومی دامپروری

اصطلاحات عمومی دامپروری

اصطلاحات عمومی دامپروری

 

دام :

یک اصطلاح کلی برای چهارپایان اهلی که توسط انسان برای مصارف مختلف نگهداری می شوند

 

 

دامدار:

به فردی که دام را نگهداری می کند دامدار گفته می شود

دامداری(جایگاه):

جایگاهی که برای نگهداری و تولید از دام ایجاد می شود دامداری گفته می شود

بهاربند:

بخشی از دامداری است که برای استراحت دام در فصول معتدل و گرم(همانند بهار) در نظر گرفته می شود. بهاربند فضایی است مسقف که از سه یا چهار طرف باز است تا عبور هوا از آن ممکن باشد. بهاربند دام را از تابش مستقیم افتاب و بارش مستقیم نزولات جوی در امان نگاه می دارد و باعث ایجاد فضایی مناسب برای استراحت دام می شود. در ساخت بهاربند نکات ظریفی نهفته است که در بخش های بعدی بدان پرداخته می شود

اغول:

همانند بهاربند فضایی است برای نگهداری و استراحت دام با این تفاوت که اغول معمولا محصور بوده و در فصول سرد سال جهت مقابله با سرما ایجاد می شود.

آبشخور:

محل تامین نیاز آبی دام را ابشخور گویند که هم به صورت ثابت و هم به صورت متحرک ایجاد می شود.

 

مرتع:

فضایی است که معمولا شامل دشت یا کوهپایه های سبز و پوشیده از گیاهان مختلف می باشد و می تواند به منظور تغذیه دام در فصول بهار و تابستان تامین کننده ی نیاز غذایی دام باشد.

جیره ی غذایی

ترکیب غذایی یا فرمولاسیون غذایی برای تغذیه دام را که با توجه به سن، هدف تولید و نوع دام متفاوت می باشد را جیره گویند

علوفه

بخش علفی خوراک دام را که می تواند هم به صورت تر و هم به صورت خشک به مصرف دام برسد را علوفه گویند. علوفه انواع مختلف دارد که بر اساس نیاز دام بخشی از جیره ی غذایی دام را جهت تامین برخی از نیازهای دام را تشکیل می دهد

کنسانتره

بخش اصلی جهت براورده کردن نیاز دام برای اهداف مختلف تولیدی را تشکیل می دهد. از کنسانتره جهت رفع بخش اعظم نیاز پروتینی و انرژی دام استفاده می شود. کنسانتره معمولا به شکل آرد است و شامل دانه های غلات، دانه های روغنی، مواد پرانرژی، عناصر مهم غذایی، ویتامین ها و … می باشد.

 

دام سبک و سنگین:

حیواناتی کوچک جثه مانند گوسفند ، بز ، خوک و … را با عنوان دام سبک و حیواناتی همچون گاو، گاومیش، شتر و … را با عنوان دام سنگین طبقه بندی می کنند

 

دام پرورای :

دامی که هدف از رشد و نمو آن وزن گیری و افزایش پروتیین و گوشت آن است را دام پروار گویند. برای پرواربندی معمولا از دام نر استفاده می شود زیرا چه از لحاظ مرغوبیت بافت گوشت و چه از لحاظ سرعت و بازده رشد از دام ماده برتر است

دام داشتی :

دام ماده ای را که برای آبستنی و زایمان از آن نگهداری و مراغبت می کنند دام داشتی گویند. در مورد دام های سبک معمولا هر دو هدف داشت و پروار در گله دنبال می شود اما در دام های سنگین معمولا دام پروار و دام داشتی را به صورت مجزا نگهداری می کنند.   همچنین در دام های داشتی تولیدات دیگری همچون پشم و شیر نیز از اهمیت به سزایی برخوردار هستند. این مهم به خصوص در دام های سنگین همچون گاو نسبت به ازدیاد و گوساله آوری برتری دارد. به زبان ساده تر هدف اولیه برای نگهداری گاو ماده تولید شیر است و لازمه ی تولید شیر نیز آبستنی و زادآوری در دام است. بنابر این دام های داشتی معمولا به دلیل آنکه تولیدات مختلف و متنوعی را دارا می باشند از نظر اقتصادی توجه ویژه ای به آن می شود.

 

تلیسه :

گاو ماده ای که زایمان اول خود را انجام نداده باشد تلیسه گویند. نلیسه ها معمولا از ۱۲ ماهگی آماده ی باروری و ابستنی هستند .

جوانه:

گاو های نر پروار با این اصطلاح شناخته می شوند.

گوساله ی خیس :

گوساله ی تازه متولد شده را گوساله خیس گویند

گوساله ی خشک :

گوساله ای که دوره ی مصرف شیر آن به اتمام رسیده (این فرایند معمولا سه ماه از بدو تولد به طول می انجامد)را گوساله ی خشک یا از شیر گرفته گویند.

 

گوساله ی پای کل:

گوساله ی ماده ای که آماده برای تلقیح مصنوعی یا طبیعی است و دارای شرایط فیزیکی و درونی مساعد جهت باروری و آبستنی می باشد را گوساله ی پای کل گویند.

کل زدن یا کل خوردن:

عمل آمیزش جنسی به صورت طبیعی میان گاو نر و گاو ماده را کل زدن یا کل خوردن می گویند

تلقیح مصنوعی :

امروزه به جهت اصلاح نژاد و داشتن گله ای با ژنوتیپ مرغوب از اسپرم های انتخاب شده از گاوهای مرغوب به جای استفاده از آمیزش طبیعی استفاده می شود. عمل اسپرم ریزی به صورت مصنوعی در رحم گاو که توسط افراد متخصص انجام می شود را تلقیح مصنوعی گویند.

قالب وردپرس
error: Content is protected !!